Yeni kıdem tazminatı nasıl olacak? Tamamlayıcı emeklilik sistemi nedir?

Yeni kıdem tazminatı nasıl olacak? Tamamlayıcı emeklilik sistemi nedir?
Yeni kıdem tazminatı nasıl olacak? Tamamlayıcı emeklilik sistemi nedir?

Yeni kıdem tazminatı nasıl olacak? Soruları milyonlarca vatandaş tarafından merak konusu oldu. Tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES) kapsamında, kıdem tazminatının fona dönüştürülmesi öngörülüyor. İşte yeni kıdem tazminatı ile ilgili detaylar…

Yeni kıdem tazminatı nasıl olacak? 1 Ocak 2022’de yürürlüğe girmesi planlanan tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES) kapsamında, kıdem tazminatının fona dönüştürülmesi öngörülüyor. İşçi ve işveren tarafının fona ilişkin görüşleri merak ediliyor. İşte yeni kıdem tazminatı ile ilgili detaylar…

YENİ KIDEM TAZMİNATI NASIL OLACAK?

Türkiye’de kıdem tazminatı ilk kez 1936 yılında çıkartılan kanunla geldi. Kıdem tazminatı fonu tartışmaları ise 1975 yılında başladı. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin ilk defa 1976’da hazırlanan kanun tasarısında, işverenin her ay işçi ücretlerinin yüzde 10’u oranında prim ödemesi öngörüldü. 1980’deki taslakta, fona aktarılacak prim oranının ilk yıl yüzde 10 olması, sonraki yıllarda ise her yıl fonun dengeleri gözetilerek yeniden belirlenmesi hükmü eklendi.

1984’teki taslakta işçilerin yanı sıra memurların da fon kapsamına alınması, prime esas ücretin bir aylık tutarında ve iki taksit halinde prim ödenmesi öngörüldü.

2002 yılında hazırlanan tasarı, bugüne kadar kıdem tazminatı fonu konusundaki en kapsamlı çalışma oldu. İş Kanunu’na paralel Bilim Kurulu’nca hazırlanan taslak daha sonra 2004 yılında 9. Çalışma Meclisi’nde tartışıldı. İşverence aylık brüt ücretin yüzde 3’ü oranında prim ödenmesini öngören tasarı üzerinde uzlaşma sağlanamadı.

2003 yılında çıkartılan 4857 sayılı yeni İş Kanunu’nda, “Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin kanunun yürürlüğe gireceği tarihe kadar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır” denildi.

Kıdem tazminatı fonu 2013 ve 2015 yıllarındaki Çalışma Meclisi toplantılarında işçi ve işveren temsilcilerinin katılımıyla geniş bir şekilde tartışıldı. 2017 yılında ise dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Mehmet Müezzinoğlu’nun talebi üzerine taraflar görüşlerini yazılı olarak bakanlığa ilettiler. Uzlaşma sağlanamayınca fon konusu rafa kaldırılmıştı.

2019 yılı Orta Vadeli Programı’nda tamamlayıcı emeklilik sisteminin hayata geçirileceği belirtilirken, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, tamamlayıcı emeklilik sisteminin bir parçası olarak kıdem tazminatı fonunun hayata geçirileceğini, çalışanlardan ve işverenlerden yapılacak kesintilerin bireysel emeklilik sistemi (BES) ile entegre kıdem tazminatı fonunda toplanacağını ifade etti. Albayrak, bu yeni yapıyla birlikte 5 yılda, sistemde biriken fonların milli gelirin yüzde 10’unun üstüne çıkmasını öngördüklerini belirtti.

2 MODEL ÜZERİNDE ÇALIŞILIYOR

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçen hafta kabine toplantısından sonra yaptığı açıklamada, tamamlayıcı emeklilik sigortasını hayata geçireceklerini söyledi. Bu açıklamanın ardından Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk ile birlikte TÜRK-İŞ, HAK-İŞ, TİSK ve TOBB Başkanları ile bir araya gelerek 2 model içeren taslak hakkında bilgi verdi.

Birinci modelde, çalışılan her yıl için 19 günlük kıdem tazminatının mevcut sistemde olduğu gibi aynen devam etmesi, 11 gün için de işverence her ay brüt ücretin yüzde 3’ü oranında tamamlayıcı emeklilik sistemine (TES) prim yatırılması öngörülüyor.

İkinci modelde ise işverenin TES’e brüt ücretin yüzde 4’ü oranında prim yatırması, işçiden ise ücret düzeyine göre değişen oranlarda prim kesilmesi planlanıyor. Buna göre, işçilerden yapılacak prim kesintisi şöyle olacak:

Asgari ücretlilerden brüt ücretin yüzde 0.5’i

Ücreti bir asgari ücretten fazla 2 asgari ücretten az olanlardan yüzde 1.5

Ücreti 2 asgari ücret ve üzeri olanlardan yüzde 2.5

TES’e, asgari ücretin yüzde 1’i oranında devlet katkısı yapılacak.

Ayrıca, damga vergisi, gelir vergisi indirimi, stopaj indirimi yoluyla da 0.5 puanlık katkı sağlanacak. Böylece, asgari ücretli bir işçi için TES’e aylık yüzde 6 oranında prim aktarılacak.

BİRİKEN PARANIN YÜZDE 25’İ 60 YAŞINDA ÇEKİLEBİLECEK

Yeni sistemin 1 Ocak 2022 tarihinde hayata geçirilmesi planlanıyor. Mevcut çalışanlar için birinci model zorunlu, ikinci model ise isteğe bağlı olacak. Tamamlayıcı emeklilik sisteminde biriken paranın yüzde 25’i 60 yaşında ödenecek. Kalanı emekli aylığı olarak ödenecek.

60 yaşından önce ise ilk kez konut alımı, evlilik, ağır hastalık veya bir defalığına işten çıkış halinde ödeme yapılacak. Bu şekilde yapılacak ödeme tutarı, hesapta o tarihe kadar biriken paranın yüzde 20’sini aşamayacak.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.